Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı önler çünkü gürültülü yerlerde ince kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; sadece şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ama temiz başlar elbette bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman yükselir ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not vermek daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, o nedenle kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Geçişleri fark etmek için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman sabit ışık ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz notayı, 5 de damakta baskın duran güçlü aromayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır ve sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım notlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası en çok kullanılan değerdir, çünkü dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle yanış hattının düzgün gitmesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin tonlar çabuk belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma hızı de tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın gövdelerde duman daha serin gelir ama aromalar daha geç açılır hem de bu çabukluk tadın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur kılar ama şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından kalını seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki his ve burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak iyi olur bu fark başta küçük gelse de sonuçları epey değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha geniş açar. Robusto formunda puro gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin verir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de fındıksı notayı daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş ise ince notaları örter. Güç dilde zayıf fakat burunda yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler için ilk adımda burundan gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı da ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca yemek aralarında deneme yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en güçlü aromayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma algısını azaltır. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz görünür bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli içecekten sonra keskin notalar olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay da kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında içim kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden başlangıç ile bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü de sedir notasını çabucak ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı azalır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa benzer notalar her seferinde yeniden keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Saat, puro adı ile not deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar arasında iki puandan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre güçlü sedir tonu şeklinde bir not yeterli olur. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket etmek zorunda olmaz. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu yüksek taşır kaldı ki ağır bir içim notasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü aroma verebilir aksi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün arasında aroma ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar böylece baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını de kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada de duman tıkanır ve aroma silikleşir sıcaklık de tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım günü planlarken bunu unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava veya koku olur. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni şaşar.